Nieuws

Wettelijke en bovenwettelijke vakantiedagen: wat is het verschil?

08-07-2026

Nu we midden in de vakantieperiode zitten, nemen veel medewerkers hun verlof op. Dat is een goed moment om stil te staan bij vakantiedagen. Want hoewel iedere werknemer recht heeft op verlof, zijn niet alle vakantiedagen hetzelfde. Hieronder zetten we de belangrijkste punten overzichtelijk op een rij.

Wettelijke en bovenwettelijke vakantiedagen
Iedere werknemer heeft recht op wettelijke vakantiedagen. Dit minimum bedraagt vier keer het aantal contracturen per week. Een werknemer met een dienstverband van 25 uur per week bouwt bijvoorbeeld 100 vakantie-uren per jaar op. Bij een fulltime dienstverband (40 uur per week) gaat het om 160 vakantie-uren.

Naast de wettelijke vakantiedagen hebben veel werknemers ook bovenwettelijke verlofuren: extra uren boven op het wettelijke minimum. Het aantal hangt af van de afspraken in de cao, arbeidsovereenkomst of arbeidsvoorwaardenregelingen.

Vervallen van vakantiedagen
Voor het opnemen van vakantiedagen gelden verschillende vervaltermijnen.

Wettelijke vakantiedagen moeten in beginsel binnen zes maanden na afloop van het kalenderjaar worden opgenomen. Vakantie-uren die in 2026 zijn opgebouwd, vervallen dus op 1 juli 2027 en zijn daarna niet meer te gebruiken. Hierop gelden uitzonderingen, bijvoorbeeld wanneer een werknemer door ziekte niet in staat was om vakantie op te nemen of wanneer de werkgever niet aan de informatieplicht heeft voldaan.

Voor bovenwettelijke vakantiedagen geldt geen vervaltermijn, maar een verjaringstermijn van vijf jaar na afloop van het kalenderjaar waarin deze zijn opgebouwd. Deze verjaring loopt in principe ook door tijdens ziekte. Werknemer en werkgever kunnen hierover wel andere afspraken maken. Daarnaast kan een werknemer de verjaring ‘stuiten’, waardoor een nieuwe termijn van vijf jaar begint te lopen.

Werkgever opgelet: informeer werknemers tijdig
De informatieplicht van de werkgever gaat ver. Het is niet voldoende om werknemers alleen algemeen te informeren of hen inzicht te geven in hun verlofsaldo.

Werkgevers moeten werknemers actief en individueel informeren over openstaande wettelijke vakantiedagen, hen wijzen op het moment van verval én de gevolgen daarvan. Daarnaast moeten werknemers daadwerkelijk in de gelegenheid worden gesteld om hun vakantiedagen op te nemen.

Neemt een werknemer zijn verlof niet op, ga dan tijdig het gesprek aan en maak afspraken om opname alsnog mogelijk te maken.

Veel gestelde vragen:

Mogen werknemers zelf bepalen wanneer ze verlof opnemen?

In principe wel. De vakantie wordt vastgesteld overeenkomstig de wensen van de werknemer. In sommige sectoren gelden echter vaste vakantieperiodes, zoals de bouwvak.

Mag ik de verlofaanvraag van mijn werknemer weigeren?

Een verlofaanvraag kan alleen worden geweigerd als er sprake is van gewichtige redenen, zoals een ernstige verstoring van de bedrijfsvoering die niet eenvoudig op te lossen is. Als werkgever moet u binnen twee weken schriftelijk en gemotiveerd reageren op de aanvraag. Reageert u niet (tijdig)? Dan is de vakantie automatisch vastgesteld volgens de wensen van de werknemer.

Mogen vakantiedagen worden uitbetaald?

- Wettelijke vakantiedagen mogen tijdens het dienstverband niet worden uitbetaald. Alleen bij uitdiensttreding mogen resterende wettelijke vakantie-uren worden afgerekend.
- Bovenwettelijke vakantiedagen mogen worden uitbetaald als werkgever en werknemer dit samen schriftelijk afspreken.

Wat gebeurt er met vakantiedagen als een werknemer ziek is?

- Ziek vóór of tijdens de vakantie: Wordt een werknemer ziek vlak voor of tijdens zijn geplande vakantie? Dan gelden deze dagen in principe als ziektedagen en niet als vakantiedagen. De werknemer moet zich dan wel houden aan uw geldende verzuimvoorschriften.
- Vakantie vieren tijdens langdurige ziekte: Is een werknemer al langer arbeidsongeschikt en wil hij toch op vakantie? Dan mogen deze dagen als vakantiedagen worden afgeschreven, mits de werknemer hiermee instemt (omdat hij dan bijvoorbeeld tijdelijk wordt vrijgesteld van re-integratieplannen).
- Bovenwettelijke dagen: Let op: voor bovenwettelijke vakantiedagen (de extra dagen boven het wettelijke minimum) kunnen in de arbeidsovereenkomst of cao afwijkende afspraken zijn gemaakt over verrekening bij ziekte. Dit verdient altijd extra controle.