Je bedrijf verkopen zonder het te verliezen

Op het eerste oog lijken meubelgigant IKEA, attractiepark de Efteling, winkelketen Bruna en het elektronicaconcern Bosch weinig overeenkomsten met elkaar te hebben. Toch is er één gemeenschappelijke factor: het zijn allemaal bedrijven die gestructureerd zijn volgens het steward-ownership, waardoor ondernemingen een meer maatschappelijke functie krijgen in plaats van uitsluitend de verrijking van de eigenaren.

Ondernemingen zijn doorgaans eigendom van één of meerdere aandeelhouders, die zowel stem- als winstrechten hebben. Daarmee bepalen zij de koers van de onderneming en komen de winsten hen toe. Bij ondernemingen die zijn gestructureerd volgens het steward-ownership is het stemrecht losgemaakt van het winstrecht. De stemrechten liggen daarbij doorgaans bij mensen die betrokken zijn bij de onderneming (zogeheten stewards of rentmeesters). Ze beslissen over dividenduitkering, terwijl het geld niet naar hen vloeit, ze hebben dus geen belang bij die uitkering. Dividend wordt alleen uitgekeerd als dat de positie van de onderneming niet schaadt. De winsten worden geïnvesteerd in het bedrijf of via een dividenduitkering gedoneerd aan goede doelen.

Stewards kunnen hun stemrechten niet overdragen. Zodra ze niet meer betrokken zijn bij de onderneming verliezen zij hun stemrechten. Daarmee is de onderneming dus feitelijk van zichzelf. Investeerders krijgen dus geen stemrechten. Dit maakt dat steward-owned ondernemingen wellicht minder interessant lijken dan ondernemingen waarbij stem- en winstrechten in dezelfde handen liggen, maar niets is minder waar: steward-owned bedrijven blijken net zo succesvol als hun traditionele tegenhangers.

Steward-owned bedrijven vinden het belangrijker om iets terug te geven aan de maatschappij dan zichzelf te verrijken. Onlangs was er een ondernemer die vele jaren succesvol ondernam en iets wilde teruggeven aan de stakeholders van de onderneming. Hij koos ervoor om de onderneming middels steward-ownership te structureren, zodat de stakeholders ook de vruchten van een succesvolle onderneming konden plukken. Daarmee is het bedrijf overgedragen, zonder de kernwaarden van de onderneming uit het oog te verliezen.

Business in Nijkerk | december 2025